อำลาคุณปู่แห่งขุนเขา

 

คุณปู่แห่งขุนเขา Arne Naess จากเราไปเมื่อวานนี้ คุณปู่เนสคนนี้เป็นนักปรัชญาชาวนอร์เว แกเป็นคนชอบป่ายปีนเขาและรักธรรมชาติเป็นชีวิตจิตใจ
เป็นอาจารย์สอนทางปรัชญาที่จบปริญญาเอกด้านปรัชญาที่มหาวิทยาลัยออสโล นอร์เว ตอนอายุเพียง ๒๗ ปี
เขาได้รับแรงบันดาลใจจากการสัมผัสกับธรรมชาติและเป็นผู้ริเริ่มใช้คำว่า นิเวศวิทยาแนวลึก (Deep Ecology)
คนหนุ่มสาวมักจะชอบมาพบปะพูดคุยกับคุณปู่อย่างเป็นกันเองตามร้านกาแฟ ในช่วงที่ท่านเดินลงมาในเมือง จากบ้านพักบนเขา
นิเวศวิทยาแนวลึก มองว่าธรรมชาติไม่ได้เป็นเพียงทรัพยากรที่ตอบสนองความต้องการที่ไม่จบสิ้นของสังคมมนุษย์ หากเป็นโลกแห่งชีวิตที่มีคุณค่าและปัญญาในตัวเองที่ยังคงวิวัฒนาการสืบต่อไป และตัวเราเองที่เป็นมนุษย์ก็เป็นผลลัพธ์หนึ่งของกระบวนวิวัฒนาการที่สลับซับซ้อนในความหลากหลายทางชีวภาพนี้
ในมุมมองของคุณปู่เนส ถือว่าในระบบนิเวศทุกอย่างมีคุณค่าในตัวเอง (แม้ไม่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจก็ตาม) ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นธุลี หรือ ไม้เนื้อแข็งราคาดี ต่างมีคุณค่าต่อกันและกัน
แต่ก็ไม่ได้มองอย่างสุดโต่งว่ามนุษย์ไม่ควรหยิบยืมหรือแสดงหาที่พึงจากธรรมชาติในการพัฒนาสังคมเมือง แต่พึงมองเห็นธรรมชาติว่าเป็นบ้านหลังใหญ่ที่มีเงื่อนไขจำกัด
มุมมองนิเวศวิทยาแนวลึกได้กระตุกกระตุ้นให้เราได้กลับมาคิดว่าถ้าเราไม่เอาอารธรรมมของมนุษย์เป็นศูนย์กลางอีกต่อไป แต่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของระบบนิเวศทั้งหมด
เราอาจต้องจำกัดการพัฒนาให้อยู่ในปริมาณที่ไม่ทำร้ายกันและกัน ซึ่งในแต่ละท้องถิ่นก็จำต้องแสวงหาคำตอบนี้ให้กับตนเอง
ผมขอร่วมไว้อาลัยกับการจากไปของดวงวิญญาณอันเก่าแก่ที่ได้ทำหน้าที่เป็นตัวแทนเสียงและสิทธิ์ของชุมชนแห่งธรรมชาติ
และขอให้ท่านพบกับสันติภาพในหนทางสู่ชีวิตเบื้องหน้าด้วยเทอญ